ورق کامپوزیت در ایران

كوتاه از ورق‌های كامپوزيت آلومينيوم در نمای ساختمان‌ها

جامه نقره‌ای ساختمان!

در‌این نوشتار ضمن معرفی نوع خاص از تولیدات آلومینیومی که در بازارهای ایران به خوبی مطرح شده‌است، به اختصار به بعضی از كاربردها و مزایای آلومینیوم در نمای ساختمان‌ها مي‌پردازیم.

با ظهور مدرنیسم در معماری و ‌شروع عصر امروزی و به طور همزمان با روی کار آمدن معمارانی همچون میس وندرو و معماران کارآزموده مدارسی مانند باوهاس و علاقه جهان به ساخت بناهای بلند و به صورت كل، آغاز ایجاد و سازهای صنعتی در غرب موضوع پیش ساختگی و به کارگیری از مصالح توسعه یافته به یكی از مهم‌ترین گرفتاری‌های طراحان و مجریان و تولیدکنندگان تبدیل شد.

در‌این بین نگاه‌های معمارانه به سمت آلومینیوم و توليدات اكسترود گردیده آلومينيوم سوق پیدا کرد؛ به دلیل آنکه آلومینیوم به علت سبكی، عایق بودن، انعطاف‌پذيری، در دسترس بودن، ارزان بودن نسبی، باربر بودن و جلال مختص مي‌توانست تمام نیازهای مخاطبان خویش را برآورده سازد.

همه چیز درباره ورق کامپوزیت

قریب به یک دهه پیش کمپانی‌های تجاری که در حوزه مصالح ساختمانی نوین کار مي‌کردند یکی‌از شرکت های زیر مجموعه صنعت های آلومینیوم را وارد کشور ‌ایران کردند که با اسم «پانل» یا «پنل» معروف شدند. اسم بی نقص این فرآورده ورق‌ کامپوزیت آلومینیوم میباشد و در نماهای خارجی ساختمان و سازه، ديوارهاي داخلی و فضای اداری، درهای عايق باد و توفان، قاب‌های پنجره، ساختمان‌های تجاری سبك و ساختمان‌های نمادين مورد به کار گیری قرار می‌گیرند.

«کامپوزیت» به معنای ادغام شده‌است. پانل‌ها از ادغام یکسری لایه متریال گوناگون به هم پا پوشش آلومینیومی به دست آمده‌اند و سرچشمه اسم گذاری این ورق‌ها از این جاست. دو برگه آلومینیومی روکش شده، سطح هسته پلی اتیلنی آن را پوشانده‌اند. چسباندن این سطح ها به هسته، بوسیله فرآيند‌های شیمیایی و مکانیکی رخ مي‌گیرد به گونه ای که در مقابل ورقه ورقه شدن به شدت مقاومت مي‌نماید.

مصرف‌کنندگان این محصول بيشتر به‌دنبال رنگ‌های متنوع آن میباشند به همین خواسته در کارگاه از فرآيندهای مختلفی جهت تغییر تحول در رنگ جنس به کار گیری مي‌نمایند. ازجمله پوشش‌هايی که معمولا براي تغییر در ورق‌های کامپوزیت رویی استفاده مي‌شود ‌اندونيزه كردن، pvdf (پلي وينيليدين فلورايد)، رنگ مايع و روكش پودری میباشد.‌اندونيزه كردن يكی از اولين فرآيندهاي روكش كردن آلومينيوم بود كه از سال 1920 ميلادي تاكنون مورد استفاده قرار می گیرند. نحوه کار اين میباشد كه سطح آلومينيوم با موادی پوشيده مي‌شد به طوري كه عمر بالایی داشته باشد، محكمتر شود و با دوام و مقاوم در برابر خوردگی باشد. معمولا معماران و طراحان به سمت پانل‌هایی رفته‌اند که سازه بر کار‌ اندونيزه كردن، کار آوری گردیده باشند و این تولید ها مورد استفاده بسياری از ساختارهای آلومينيومی خوش نام در دنیا مانند «sears tower» بوده و همچنان نیز مورد توجه می باشد. با این که به تازگی تكنولوژی ‌های پيشرفته در‌ اندونيزه كردن، پانل‌ها را براي توليد طيف وسيع از رنگ‌ها امكان‌پذير ساخته می باشد و در دنیا نیز ساختمان‌ها با به کار گیری از همین کالا رنگ‌های گوناگونی در نمایشان ساخت گردیده، ولی در کشور ایران صرفا رنگ نقره‌ای میباشد که کاربرد دارد و حتی خیلی از مجریان پروژه‌های ساختمانی نمی‌دانند که دامنه رنگ این تولیدات بسیار گسترده و حتی قابلیت و امکان سفارشی بودن را داراست. به کار گیری از این ورق‌ها یک دفعه در تولید و ساز کشور ایران با دو معنا همراه شد؛ او‌لین مفهوم دراین جا بود که ساختمانی که با پانل‌های آلومینیومی پوشش یافته‌اند، بناهای مهم و امروزی هر شهر به حساب می آیند و معنی بعدی به جلال و عظمت سازه برمی‌گردد که نمای آلومینیوم بسیار در آن اهمیت داشت.

در کمتر از یکی از دو سال این ورق‌های وارداتی چنان جای خود را میان مصالح پیش ساخته گشودند که امروزه به یک کدام از اصلی‌ترین مصالح گزینه استفاده در نماهای ساختمانی مرز و بوم بدل گردیده‌اند. به کارگیری از این کالا در ساختمان‌های دولتی ساز و ارگان‌ها نیز در این فرآيند بی‌تاثیر نبود. مي‌توان به ساختمان وزارت نیرو، وزارت آموزش عالی، شهرداری منطقه 9 و بانک‌های اقتصاد نوین، پاسارگاد و بانک سامان اشاره نمود که در تغییر و تحول ذائقه تولید‌و‌سازی مرزوبوم به سمت استفاده از این کالای جدید نقش مهمی داشتند.هم اکنون کار به جایی رسیده که آلیاژهای گوناگون آلومینیوم و‌ تركیبات این فلز با دیگر مواد و تولید‌ تركیبات نو از آن، به یكی از مهم ترین و پرمصرف‌ترین مصالح جهت نمای ساختمان‌های مدرن در سبك‌های متفاوت معماری تبدیل شده‌است به نحوی كه به کار گیری از آن در نماها و بناها به نوعی معرف ارزش و تازگی آن سازه محسوب می‌شود

محصولی برای شاخص کردن سازه

هر وقتی که تولید یک بنای لاکچری در میان باشد،یا معمارانایرانی می‌خواهند که یک تندیس بسازند. مقوله تندیس‌سازی در معماری کشور‌ایران یک سنت فارغ از خدشه میباشد و در این فی مابین مصالحی که در مالامال نقاشی کردن نقش ساختمان بین بافت شهری به کار آیند همواره در بازار کشور‌ایران مورد توجه قرار می‌گیرند. برای ایجاد چنین بناهایی به مصالحی نیاز میباشد که خصوصیت‌های منحصر به فردی نیز داشته باشند که‌این ورق‌ها به جهت استحکام قابل توجه، مسطح بودن، سبکی و امکان‌پذيری ویژه‌ای که دارا هستند، پیچیده‌ترین ایده‌ها مانند خم‌ها و زاویه‌های نمایشی و یا این که شکل‌های ذوزنقه‌ای به آسانی به وسيله آن قابل پیاده‌سازی باشد. هر طرحی که در ذهن معمار پروژه باشد، بوسیله خانواده محصول هات آلومینیومی قابل پیاده‌سازی میباشد. ساختمان بلند آلوبند در شیراز و مرکزها خرید ستاره و تندیس در کیش مثال نیکی از کاربرد آلومینیوم‌های پوششی نما در سمت تندیس کردن ساختمان میباشد. از این روست که شكل‌پذيری آلومینیوم سبب علاقه معماران به آن تحت عنوان وسیله‌ای جهت تولید سازه‌های تندیس گونه شده‌است.

در‌این بین در صورتی از بعد از آن صرفه‌جویی در انرژی ساختمان هم به باز نگری دست بزنیم گشوده هم پانل‌های آلومینیومی برگ موفق سازندگان خواهند بود. خاصیت عایق آلومینیوم و به کار گیری از مواد عایق بند(Termal break) در آن تحت عنوان یكی از شایسته ترین تولیدات جهت به کار گیری با صرفه از انرژی مطرح میباشد.

در كشورهای زمین‌لرزه خیز همانند کشور‌ایران مبحث سبك‌سازي ساختمان و به کار گیری از تولیدها منعطف بسیار مهم و اساسی بوده و تولید ها آلومینیومی همانند نماهای آلومینیوم كامپوزیت پنل، نماهای شیشه‌اي یگانه و درب و پنجره‌های آلومینیومی تحت عنوان اساسی‌ترین راه حل با وزنی حدود 90درصد سبك‌خیس از سنگ‌های ‌تراورتن و گرانیت و 85درصد سبك‌خیس از سیمان و 70‌درصد سبك‌خیس از شیشه مطرح میباشد. از این منظر در شرایطی‌که به ساختمان وزارت نیرو در تهران بنگریم خوا‌هیم دید که در صورت استفاده از سنگ گرانیت در آن به جای پانل‌های آلومینیومی چقدر ساختمان را سنگین‌تر از وزن فعلی‌اش می‌کرد.

سیرتکامل‌اي از این محصول ها آلومینیومی با پوشش رزین فلورو كربن (Fluorocarbon)به علت مقاومت بالا در مقابل اشعه‌های اثرگذار آفتاب، باران‌های اسیدی و عدم جذب گرد و غبار آویزان در هوا (به علت عدم جریان الكتریسیته در آن) راه حل قابل قبولی جهت رویا رویی با حالت محیطی ناسازگار میباشد.

در مقابل مثلا سنگ معدنی مانند اكثر سنگ‌های گرانیتی در مقابل اشعه و باران‌های اسیدی جلا و صیقلی بودن خویش را از دست مي‌دهند. سیمان و رنگ به سرعت كثیف می‌شوند و شیشه نیز کدر گردیده و به مرور عصر رسوب آب باران روی آن باقی مي‌ماند. هزینه‌های مراقبت از ساختمان‌هایی که نمایی آلومینیومی دارا‌هستند تا 70‌درصد کاسته شده و درضمن به کار گیری از بهترین کیفیت برخوردار خواهند بود.

علاوه بر مقوله مقاومت در مقابل حالت محیطی ناسازگار، یکسری تحقیق دانشجویی هم برای تمیز‌سازی احتمالی این ورق‌ها موجود هست که مي‌تواند تحت عنوان راه حل انتها گزینه اعتنا استعمال کنندگان پانل‌های آلومینیومی قرار گیرد. تهرانی‌ها شاید خاطره‌اي هم دراین مورد داشته باشند که به ساختمان بلند نگار بنا شده در خیابان اما‌بعد از ظهر مقداری فراتر از میدان ونک مربوط مي‌شود. این ساختمان بلند که از ورق‌های آلومینیومی برای پوشش نمای پهناور و عظیم خویش سود کرده بود، در آخر عمل با خلل تزکیه این ورق‌ها مواجه شد که اینک این ایراد تماما برطرف گردیده و سطح صیقلی نمای آن هر روز آفتاب غروب را منعکس مي‌نماید!

سیرتکامل‌اي از این محصول ها آلومینیومی با پوشش رزین فلورو كربن (Fluorocarbon)به علت مقاومت بالا در مقابل اشعه‌های اثرگذار آفتاب، باران‌های اسیدی و عدم جذب گرد و غبار آویزان در هوا (به علت عدم جریان الكتریسیته در آن) راه حل قابل قبولی جهت رویا رویی با حالت محیطی ناسازگار میباشد.

در مقابل مثلا سنگ معدنی مانند اكثر سنگ‌های گرانیتی در مقابل اشعه و باران‌های اسیدی جلا و صیقلی بودن خویش را از دست مي‌دهند. سیمان و رنگ به سرعت كثیف می‌شوند و شیشه نیز کدر گردیده و به مرور عصر رسوب آب باران روی آن باقی مي‌ماند. هزینه‌های مراقبت از ساختمان‌هایی که نمایی آلومینیومی دارا‌هستند تا 70‌درصد کاسته شده و درضمن به کار گیری از بهترین کیفیت برخوردار خواهند بود.

علاوه بر مقوله مقاومت در مقابل حالت محیطی ناسازگار، یکسری تحقیق دانشجویی هم برای تمیز‌سازی احتمالی این ورق‌ها موجود هست که مي‌تواند تحت عنوان راه حل انتها گزینه اعتنا استعمال کنندگان پانل‌های آلومینیومی قرار گیرد. تهرانی‌ها شاید خاطره‌اي هم دراین مورد داشته باشند که به ساختمان بلند نگار بنا شده در خیابان اما‌بعد از ظهر مقداری فراتر از میدان ونک مربوط مي‌شود. این ساختمان بلند که از ورق‌های آلومینیومی برای پوشش نمای پهناور و عظیم خویش سود کرده بود، در آخر عمل با خلل تزکیه این ورق‌ها مواجه شد که اینک این ایراد تماما برطرف گردیده و سطح صیقلی نمای آن هر روز آفتاب غروب را منعکس مي‌نماید!

لزوم ارتقاء کیفیت نصب

از تمام موردها یاد شده که بگذریم یک‌سری نکته هم در رابطه نصب و فعال سازی پانل‌ها می باشد که دقت پروژه‌های ساختمانی فراوانی را به خویش جلب نموده است. سیستم نصب این کالا به گونه‌ای میباشد که هم در ایجاد‌و‌سازهای نو و هم در تجدید بنا و بازیابی ساختمان‌های فرسوده آیتم به کار گیری قرار گرفته میباشد.

برای نصب پانل‌ها کافی میباشد، سطح مورد نظر را از اضافه‌ها تمیز کرده و ورق‌ها را با شیوه‌های برش، پانچ، ترک‌کاری، خم کردن، انحنا دادن، اره کردن، جوش هوای داغ، چسباندن یا این که اتصال با پرچ یا این که پیچ و مهره به سطح بچسبانیم. عمل به وسیله کارگران ونصابان فراگیری دیده شرکت‌های واردکننده انجام مي‌شود و مهمترین بخش پروژه خواهد بود. اتفاقا در به کار گیری از پانل‌ها در جمهوری اسلامی ایران همین بخش فعالیت مدام با نقص‌ مواجه بوده میباشد. نصب غیر اصولی و ناموزون در وارد شدن سطح پایانی، به نقطه ضعف فعالیت با پانل‌های آلومینیومی در جمهوری اسلامی ایران بدل شده‌است که واردکنندگان متشخص بایستی در این مورد اقدامات موثری را به فعالیت آورند.

در انتها بایستی خاطرنشان کرد که بازار ورق کامپوزیت در کشور ایران، بازاری جدید، نارس و در حالتی‌که خوشبینانه بنگریم در هم اکنون شکوفایی میباشد. اما این شکوفایی چنانچه قابل دستیابی میباشد که از تشتت‌های بازار کاسته شود و با در کنار هم قرار به دست آوردن همگی عامل ها دخیل در بازار این جنس و بررسی بر روی آن امنیت استفاده از این فرآورده بالا برود. کمپانی‌های وارد‌كننده این محصول می بایست، پانل‌های خویش را به تایید استاندارد ایجاد‌و‌ساز جمهوری اسلامی ایران برسانند و در این باره از آگاهی رساندن به مردم کوتاهی ننمایندبه این دلیل که به هر صورت كاربرد آلومینیوم در نمای ساختمان‌های مدرن تحت عنوان یك اصل بوسیله طراحان جهانی‌پذيرفته گردیده و به‌سرعت در كشورهای توسعه یافته و در درحال حاضر گسترش در اکنون در حال رشد میباشد